Ostatnia zapałka - Marie Vareille

Czy już w styczniu można ogłosić najlepszą, najbardziej przejmującą, najmocniej dotykającą serce premierę roku? Nie? A ja i tak to zrobię! Jeśli macie w 2026 roku przeczytać tylko jedną książkę, to proszę, sięgnijcie po tę pozycję. „Ostatnia zapałka” to powieść, która zaczyna się dość niewinnie. Narrację prowadzi kobieta, Abi, która przebywa w klasztorze i od przeszło dwóch dekad nie wypowiedziała słowa. Jest jednak znakomitym słuchaczem i obserwatorem, i te umiejętności są źródłem jej opowieści. Dodatkowo wplata strzępki własnej historii, której fragmenty poznajemy również z jej dziennika, prowadzonego w dzieciństwie. Naprzemiennie znajdujemy tu też rozdziały z wizyt u psychiatry innej kobiety, poniekąd związanej z Abi. I choć nasz mózg w trakcie lektury szybko składa wszystkie puzzle, czyni założenia, dopowiada sobie braki, to Autorka raz za razem nas zaskakuje, pokazując, że nie zawsze to, co oczywiste, jest prawdziwe. Przypomina, że niektóre domysły i lekko przychodzące osądy mogą być krzywdzące i niesłuszne, a ludzie genialnie potrafią stwarzać pozory. Ale właśnie dzięki sposobowi narracji, która skłania odbiorcę do pewnych założeń, ta książka tak mocno w niego uderza i skłania do refleksji. Autorka nie karci, nie ocenia, a jednak swoją opowieścią pokazuje, jak szybko ferujemy wyroki – często niesłusznie. Porusza także szalenie trudny, ale nazbyt powszechny temat przemocy domowej, traum wyniesionych z dzieciństwa i nieocenionej mocy pomocy – zarówno tej specjalistycznej, jak i tej wynikającej ze zwykłej, ludzkiej życzliwości. Końcówka tej książki sprawia, że wylewamy morze łez – nad Abi, jej bratem, ich miłością i dramatem, który noszą w sobie od lat. A jednak właśnie ta końcówka, na przekór wszystkiemu, zapala w ciemności tę tytułową, ostatnią zapałkę, dając nadzieję na to, że są dobrzy ludzie na tym świecie, a każdy człowiek ma możliwość zasilenia tej grupy, niezależnie od tego, z jakiej rodziny się wywodzi. Polecam!